Bouw en Uitvoering

Triëst als voorbeeld voor vrijere ggz-zorg Nederland

In Triëst is in de ggz al veertig jaar geleden de keuze gemaakt om psychiatrisch ziekenhuizen te sluiten, niet meer met gesloten deuren te werken en vol in te zetten op minder bedden en meer wijkverpleging. Nederlandse onderzoekers hebben gekeken hoe dit functioneert en welk voorbeeld Triëst voor Nederland kan hebben. Zij publiceerden hun onderzoek onlangs in het boek: ‘Freedom First, een onderzoek naar de ervaringen met wijkgerichte ggz-zorg in Triëst, Italië en de betekenis hiervan voor Nederland’. Triëst als voorbeeld voor vrijere ggz-zorg Nederland.

In Triëst is het laatste psychiatrisch ziekenhuis in 1978 gesloten en zijn vervolgens ggz-wijkcentra opgezet. Uitgangspunt is daarbij een mensenrechtenbenadering, er wordt geconcentreerd op de mens in plaats van de ziekte. Om het proces goed te laten verlopen is steeds gereflecteerd op waarden en idealen. In Nederland is een dergelijk proces van afbouw van bedden in inrichtingen sinds 2012 in gang gezet, met het Bestuurlijk Akkoord GGZ, gesloten door het ministerie van VWS, zorgaanbieders en -verzekeraars.

Geen gesloten afdelingen

De onderzoekers melden via het Trimbos-Instituut dat in Triëst (236.000 inwoners) wordt gewerkt met twintig procent van het Nederlandse aantal opnameplaatsen en acht procent van het Nederlandse aantal gedwongen opnames. Opnames op gesloten afdelingen of separaties komen niet voor, vanuit de overtuiging dat afzondering haaks staat op herstel. Dat komt terug in de titel van het boek met de onderzoeksresultaten: ‘Freedom First’.

Ter inspiratie van Nederland

Het boek beschrijft de alledaagse praktijk van Triëst en zoekt de sterke en zwakke punten van het systeem zoals het in de praktijk functioneert. In die praktijk blijkt het mogelijk dat ook mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen zelfstandig wonen, en blijken er veel minder opnamen nodig. De auteurs, in dienst van het Trimbos-instituut en Utrechtse zorgorganisatie Lister, hopen met dit boek ‘het ambulantiseringsproces in Nederland te inspireren en uit te dagen tot meer reflectie en bezinning op het eigen handelen’.

Freedom First is te bestellen via www.lister.nl